20 lutego 2010

Czym są wartości niematerialne i prawne a czym są wartości know-how (w sensie aktywów firmy)?

Dobrą definicję wartości niematerialnych i prawnych oraz know-how podaje m.in. serwis vat.pl

Wartości niematerialne i prawne

Nie każde prawo to wartość niematerialna i prawna. Są nimi wyłącznie prawa wyraźnie wymienione w przepisie.
Wartości niematerialne i prawne to nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania:

• spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
• spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego.
• prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
• autorskie lub pokrewne prawa majątkowe.
• licencje.
• prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (przed 1 stycznia 2007 r. prawa do: wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych).
• wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how).

o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.

Wartościami niematerialnymi i prawnymi są również - niezależnie od przewidywanego okresu używania:

• wartości niematerialne wymienione wyżej nie stanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingu, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami albo uprawnionymi do korzystania z tych wartości - jeżeli zgodnie z prawem odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający;
• wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze kupna lub przyjęcia do odpłatnego korzystania, a odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z przepisami dot. leasingu, dokonuje korzystający;
• koszty prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym, który może być wykorzystany na potrzeby działalności gospodarczej podatnika, jeżeli:
  • produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone, oraz
  • techniczna przydatność produktu lub technologii została przez podatnika odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie podatnik podjął decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii, oraz
  • z dokumentacji dotyczącej prac rozwojowych wynika, że koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.

Jedynie wyraźnie wymienione w ustawie aktywa są wartościami niematerialnymi i prawnymi. Pozostałe aktywa nie stanowią takich wartości, nawet jeżeli ich wykonanie jest rozłożone na dłuższy okres czasu.

Know how - definicja według Wikipedii

Definicja przyjęta przez Międzynarodową Izbę Handlową w Paryżu jako know-how określa całokształt wiadomości, czyli fachowej wiedzy oraz doświadczeń w zakresie technologii i procesu produkcyjnego dla określonego wyrobu.

W prawie europejskim definicja know-how zawarta jest w Rozporządzeniu nr 772/2004 w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu do kategorii porozumień o transferze technologii (Dz.U. L 123 z 27.4.2004, str. 11—17). Stanowi ona, iż know-how to pakiet nieopatentowanych informacji praktycznych, wynikających z doświadczenia i badań, które są:

1. niejawne, czyli nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne,
2. istotne, czyli ważne i użyteczne z punktu widzenia wytwarzania produktów objętych umową oraz
3. zidentyfikowane, czyli opisane w wystarczająco zrozumiały sposób, aby można było sprawdzić, czy spełniają kryteria niejawności i istotności.

Know-how w prawie polskim

Umowa know-how upoważnia do korzystania z określonych praw podmiotowych. Jedna ze stron (przekazujący, dostawca, udzielający) zobowiązuje się do przekazania drugiej (zamawiającemu, odbiorcy) wiedzy technicznej lub organizacyjnej o charakterze poufnym lub tajnym, bezpośrednio użytecznej w działalności gospodarczej w zakresie określonym w umowie.

Cechy charakterystyczne:

* przedmiotem umowy jest obrót wiedzą techniczną o poufnym charakterze,
* dotyczy jedynie dóbr niematerialnych
* nie przenosi praw majątkowych
* w prawie polskim jest to umowa nienazwana - możliwość jej zawarcia wynika z zasady swobody umów (art. 353[1] kodeksu cywilnego)
* jest umową odpłatną, wzajemną, dwustronnie zobowiązującą.

Dobrami chronionymi umową know-how mogą być np.:

* nieopatentowane wynalazki
* niezarejestrowane wzory użytkowe
* informacje techniczne dot. stosowania patentów lub wzorów użytkowych
* doświadczenie administracyjne i organizacyjne związane z własnością przemysłową.

W związku z tym umowa ta może stanowić uzupełnienie ochrony przewidzianej prawem na dobrach niematerialnych (własność przemysłowa: patenty, wzory użytkowe, także takie, które nie posiadają zdolności patentowej).